ေလျဖတ္ျခင္းကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ နည္းလမ္းမ်ား

ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ဧရိယာသို႔ ေသြးပံ့ပိုးမႈက လိုတာထက္ ေလ်ာ့နည္းသြားတဲ့အခါ(သို႔) ျပတ္ေတာက္သြားတဲ့အခါ ေလျဖတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ အက်ိဳးဆက္အေနျဖင့္ အာ႐ုံခံဆဲလ္ေတြ ပ်က္စီးသြားႏိုင္ (သို႔) ေသဆုံးသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအရာကို ေရွာင္ရွားဖို႔ ေလျဖတ္ေရာဂါ ကာကြယ္ေရးနည္းလမ္းအခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။ Neurology ဂ်ာနယ္မွ ထုတ္ေဝေသာ ေလ့လာမႈတစ္ခုအရ

ေလျဖတ္ျခင္းကို အမ်ားဆုံးခံစားၾကတဲ့ လူဦးေရအုပ္စုမွာ အမ်ိဳးသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာလည္း အသက္ရလာတာႏွင့္အမွ် ေလျဖတ္ျခင္းျဖစ္ပြားမႈေတြ တိုးပြားလာတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ စပိန္ႏွလုံးေရာဂါဆိုင္ရာ ဂ်ာနယ္ရဲ႕အဆိုအရ ဒီေရာဂါဟာ စပိန္ႏိုင္ငံမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေသဆုံးရျခင္းရဲ႕ ပထမဆုံး အေၾကာင္းရင္းျဖစ္ပါတယ္။ေလျဖတ္ျခင္းဟာ ဦးေႏွာက္သို႔ေသြးပို႔ေပးတဲ့

ေသြးေၾကာေတြကို ထိခိုက္ေစေသာ (cerebrovascular) ေလျဖတ္ေလငန္း ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာမွာ ေသြးခဲ (သို႔) အျခားအမႈန္ေတြ ပိတ္ဆို႔ျခင္းခံရတဲ့အခါ (သို႔) ေသြးေၾကာေပါက္တဲ့အခါ ေလျဖတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ MSD လက္စြဲေဆာင္းပါးရဲ႕ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားအရ

ဒီေသြးေၾကာေပါက္ျခင္း (သို႔) ပိတ္ဆို႔ျခင္းေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္အစိတ္အပိုင္းဟာ လိုအပ္ေသာ ေသြး၊ ေအာင္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ဂလူးကို႔စ္ စီးဆင္းမႈကို မရရွိေတာ့ပါဘူး။ အက်ိဳးဆက္မွာ ထိခိုက္သြားတဲ့ ဦးေႏွာက္ဧရိယာရွိ အာ႐ုံေၾကာဆဲလ္ေတြဟာ ေအာက္စီဂ်င္မရရွိေတာ့ျခင္းျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူတို႔ဟာ မလည္ပတ္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ မိနစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ ေသဆုံးသြားပါတယ္။

အႏၲရာယ္ရွိေသာ အခ်က္မ်ား – ဒီအႏၲရာယ္ရွိေသာ အေလ့အထမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းျဖင့္ ေလျဖတ္ျခင္း အမ်ားစုကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ပါတယ္။ hyperlipidemia -ကိုလက္စထေရာျမင့္ျခင္းက ေလျဖတ္ျခင္းအတြက္ အဓိကက်ေသာ အခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း- Spanish Brain Injury Federation ရဲ႕အဆိုအရ ေလ့လာမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ နီကိုတင္း၊ ဓါတ္တိုးဓါတ္ေငြ႕မ်ားႏွင့္ ေဆး႐ြက္ႀကီးရွိ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ေတြဟာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းႏွင့္ ေလျဖတ္ျခင္းအႏၲရာယ္ ျမင့္မားျခင္းအၾကား တိုက္႐ိုက္ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ တရားခံမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ၫႊန္ျပေနပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ- အထူးသျဖင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ အမ်ိဳးအစား၂က ေလျဖတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အသက္ႀကီးျခင္း – ေလျဖတ္ျခင္း ေလးပုံသုံးပုံဟာ အသက္ ၆၅ႏွစ္ေက်ာ္လူနာမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိေၾကာင္း Anales del Sistema Sanitario de Navarra တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ ေလ့လာမႈမ်ားအရ သိရပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါ- ေသြးေပါင္ခ်ိန္ျမင့္မားျခင္းက ေလျဖတ္ျခင္းကို အမ်ားဆုံးျဖစ္ေစတဲ့ အႏၲရာယ္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ိဳး႐ိုးလိုက္ျခင္း- မိသားစု၊ ေဆြမ်ိဳးထဲမွာ ေလျဖတ္သြားတဲ့လူေတြရွိပါက ေလျဖတ္ျခင္းအႏၲရာယ္ ပိုျမင့္မားပါတယ္။

ေလျဖတ္ျခင္းကို တားဆီးဖို႔ အစီအမံမ်ား – ေလျဖတ္ျခင္းအႏၲရာယ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ သင့္ေတာ္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေလျဖတ္ျခင္းကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔

အရက္ေသာက္ျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ပါ – အရက္ကို အသင့္အတင့္သာ ေသာက္သင့္ပါတယ္။ ေလျဖတ္ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခတဲ့ အခ်က္ေတြရွိရင္ လုံးဝေရွာင္သင့္ပါတယ္။

ေသြးသၾကားဓါတ္ပမာဏကို စစ္ေဆးပါ – ေသြးသၾကားဓါတ္ပမာဏက ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ အထူးကုဆရာဝန္ေတြ အႀကံျပဳထားတဲ့ က်န္းမာေရးစံႏႈန္းေတြနဲ႔ ကိုက္ညီရပါမယ္။

ကိုလက္စထေရာကို စစ္ေဆးျခင္း – က်န္းမာေသာ ကိုလက္စထေရာအဆင့္ရွိျခင္းက ေလျဖတ္ျခင္းကိုေရွာင္ရွားဖို႔ ေသာ့ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုလက္စထေရာအဆင့္ ျမင့္မားျခင္း hypercholesterolemiaဟာ 200mg/dl ထက္ ျမင့္မားေသာသူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ စပိန္ႏွလုံးေဖာင္ေဒးရွင္းက ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင့္မွာ ကိုလက္စထေရာအဆင့္ျမင့္မားပါက အခ်ိဳ႕ေသာအေျခအေနမွာ ေဆးေသာက္ျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္း၊ အစားအေသာက္ ခ်င့္ခ်ိန္စားျခင္းတို႔ လုပ္ရပါမယ္။

ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း – သင့္ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို က်န္းမာေသာအဆင့္မွာ ထားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေသြးတိုးေရာဂါဟာ ေလျဖတ္ျခင္းအတြက္ အဓိကအႏၲရာယ္ျဖစ္ေစတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္း – ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္းက ေလျဖတ္ေရာဂါ ခံစားရျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ အဓိကလိုအပ္ခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

အားကစားလုပ္ပါ – ၂၀၁၂ခုႏွစ္တြင္ Neurology ဂ်ာနယ္မွ ထုတ္ေဝေသာ ေလ့လာမႈတစ္ခုအရ ေလျဖတ္ျခင္းအႏၲရာယ္ကို ေလ်ာ့ခ်ဖို႔ ပုံမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ အလယ္အလတ္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို တစ္နာရီလမ္းေလွ်ာက္႐ုံနဲ႔ လု႔ေလာက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပင္းထန္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာ၊ အားကစား ကစားတာက ဒီအက်ိဳးေက်းဇူးေတြကို ပိုရေစႏိုင္ပါတယ္။

က်န္းမာေသာ အစားအေသာက္ စားေပးပါ – ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့အတိုင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီၫြတ္ေသာ အာဟာရဓါတ္ေတြကို အထူးသျဖင့္ ဆားႏွင့္ အဆီနည္းေသာ အစားအစာေတြကို အဓိက အာ႐ုံစိုက္ပါ။အျခားအေနေတြမွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါႏွင့္ ႏွလုံးေရာဂါကို ကာကြယ္ဖို႔ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ သင့္အစားအစာမွာ သစ္သီးဝလံ၊ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္မ်ား၊ အသီးအႏွံမ်ားသာမက ငါးအျပင္ အျခားအစားအစာေတြ ပါဝင္ရပါမယ္။

အေလ့အထက အဓိကျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာေသာ လူေနမႈပုံစံက ေလျဖတ္ျခင္းအႏၲရာယ္ေတြကို သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းေစေၾကာင္း သတိရပါ။ သင့္ေတာ္တဲ့ အစာအာဟာရ၊ မၾကာခဏ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းႏွင့္ ေဆး႐ြက္ႀကီးနဲ႔အရက္သုံးစြဲမႈ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ဖယ္ရွားပစ္ျခင္းက ေလျဖတ္ျခင္းအႏၲရာယ္ကို သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။

Read in UNICODE

ဦးနှောက်ရဲ့ ဧရိယာသို့ သွေးပံ့ပိုးမှုက လိုတာထက် လျော့နည်းသွားတဲ့အခါ(သို့) ပြတ်တောက်သွားတဲ့အခါ လေဖြတ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် အာရုံခံဆဲလ်တွေ ပျက်စီးသွားနိုင် (သို့) သေဆုံးသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒီအရာကို ရှောင်ရှားဖို့ လေဖြတ်ရောဂါ ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းအချို့ကို ဖော်ပြပေးထားပါတယ်။ Neurology ဂျာနယ်မှ ထုတ်ဝေသော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ

လေဖြတ်ခြင်းကို အများဆုံးခံစားကြတဲ့ လူဦးရေအုပ်စုမှာ အမျိုးသားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် အမျိုးသမီးတွေမှာလည်း အသက်ရလာတာနှင့်အမျှ လေဖြတ်ခြင်းဖြစ်ပွားမှုတွေ တိုးပွားလာတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ စပိန်နှလုံးရောဂါဆိုင်ရာ ဂျာနယ်ရဲ့အဆိုအရ ဒီရောဂါဟာ စပိန်နိုင်ငံမှာ အမျိုးသမီးတွေ သေဆုံးရခြင်းရဲ့ ပထမဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်ပါတယ်။လေဖြတ်ခြင်းဟာ ဦးနှောက်သို့သွေးပို့ပေးတဲ့

သွေးကြောတွေကို ထိခိုက်စေသော (cerebrovascular) လေဖြတ်လေငန်း ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ သွေးကြောမှာ သွေးခဲ (သို့) အခြားအမှုန်တွေ ပိတ်ဆို့ခြင်းခံရတဲ့အခါ (သို့) သွေးကြောပေါက်တဲ့အခါ လေဖြတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေပါတယ်။ MSD လက်စွဲဆောင်းပါးရဲ့ အသေးစိတ်အချက်အလက်များအရ

ဒီသွေးကြောပေါက်ခြင်း (သို့) ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းဟာ လိုအပ်သော သွေး၊ အောင်ဆီဂျင်နှင့် ဂလူးကို့စ် စီးဆင်းမှုကို မရရှိတော့ပါဘူး။ အကျိုးဆက်မှာ ထိခိုက်သွားတဲ့ ဦးနှောက်ဧရိယာရှိ အာရုံကြောဆဲလ်တွေဟာ အောက်စီဂျင်မရရှိတော့ခြင်းဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် သူတို့ဟာ မလည်ပတ်နိုင်တော့ဘဲ မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ သေဆုံးသွားပါတယ်။

အန္တရာယ်ရှိသော အချက်များ – ဒီအန္တရာယ်ရှိသော အလေ့အထများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့် လေဖြတ်ခြင်း အများစုကို ရှောင်ရှားနိုင်ပါတယ်။ hyperlipidemia -ကိုလက်စထရောမြင့်ခြင်းက လေဖြတ်ခြင်းအတွက် အဓိကကျသော အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း- Spanish Brain Injury Federation ရဲ့အဆိုအရ လေ့လာမှုအမျိုးမျိုးမှာ နီကိုတင်း၊ ဓါတ်တိုးဓါတ်ငွေ့များနှင့် ဆေးရွက်ကြီးရှိ ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုဒ်တွေဟာ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ် မြင့်မားခြင်းအကြား တိုက်ရိုက်ဆက်နွယ်နေတဲ့ တရားခံများဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေပါတယ်။

ဆီးချိုရောဂါ- အထူးသဖြင့် ဆီးချိုရောဂါ အမျိုးအစား၂က လေဖြတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အသက်ကြီးခြင်း – လေဖြတ်ခြင်း လေးပုံသုံးပုံဟာ အသက် ၆၅နှစ်ကျော်လူနာများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း Anales del Sistema Sanitario de Navarra တွင်ဖော်ပြထားသော လေ့လာမှုများအရ သိရပါတယ်။ သွေးတိုးရောဂါ- သွေးပေါင်ချိန်မြင့်မားခြင်းက လေဖြတ်ခြင်းကို အများဆုံးဖြစ်စေတဲ့ အန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း- မိသားစု၊ ဆွေမျိုးထဲမှာ လေဖြတ်သွားတဲ့လူတွေရှိပါက လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ် ပိုမြင့်မားပါတယ်။

လေဖြတ်ခြင်းကို တားဆီးဖို့ အစီအမံများ – လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ်ကို လျှော့ချဖို့ သင့်တော်တဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ လေဖြတ်ခြင်းကို ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့

အရက်သောက်ခြင်းကို လျှော့ချပါ – အရက်ကို အသင့်အတင့်သာ သောက်သင့်ပါတယ်။ လေဖြတ်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေတဲ့ အချက်တွေရှိရင် လုံးဝရှောင်သင့်ပါတယ်။

သွေးသကြားဓါတ်ပမာဏကို စစ်ဆေးပါ – သွေးသကြားဓါတ်ပမာဏက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်တွေ အကြံပြုထားတဲ့ ကျန်းမာရေးစံနှုန်းတွေနဲ့ ကိုက်ညီရပါမယ်။

ကိုလက်စထရောကို စစ်ဆေးခြင်း – ကျန်းမာသော ကိုလက်စထရောအဆင့်ရှိခြင်းက လေဖြတ်ခြင်းကိုရှောင်ရှားဖို့ သော့ချက်ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုလက်စထရောအဆင့် မြင့်မားခြင်း hypercholesterolemiaဟာ 200mg/dl ထက် မြင့်မားသောသူတွေ ဖြစ်တယ်လို့ စပိန်နှလုံးဖောင်ဒေးရှင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။ တကယ်လို့ သင့်မှာ ကိုလက်စထရောအဆင့်မြင့်မားပါက အချို့သောအခြေအနေမှာ ဆေးသောက်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း၊ အစားအသောက် ချင့်ချိန်စားခြင်းတို့ လုပ်ရပါမယ်။

သွေးပေါင်ချိန်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်း – သင့်သွေးပေါင်ချိန်ကို ကျန်းမာသောအဆင့်မှာ ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့ သွေးတိုးရောဂါဟာ လေဖြတ်ခြင်းအတွက် အဓိကအန္တရာယ်ဖြစ်စေတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်း – ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းက လေဖြတ်ရောဂါ ခံစားရခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အဓိကလိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

အားကစားလုပ်ပါ – ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် Neurology ဂျာနယ်မှ ထုတ်ဝေသော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ်ကို လျော့ချဖို့ ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အလယ်အလတ် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ တစ်နေ့ကို တစ်နာရီလမ်းလျှောက်ရုံနဲ့ လု့လောက်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာ၊ အားကစား ကစားတာက ဒီအကျိုးကျေးဇူးတွေကို ပိုရစေနိုင်ပါတယ်။

ကျန်းမာသော အစားအသောက် စားပေးပါ – ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ဖော်ပြခဲ့တဲ့အတိုင်း ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အာဟာရဓါတ်တွေကို အထူးသဖြင့် ဆားနှင့် အဆီနည်းသော အစားအစာတွေကို အဓိက အာရုံစိုက်ပါ။အခြားအနေတွေမှာ ဆီးချိုရောဂါနှင့် နှလုံးရောဂါကို ကာကွယ်ဖို့ အထောက်အကူပြုပါတယ်။ သင့်အစားအစာမှာ သစ်သီးဝလံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အသီးအနှံများသာမက ငါးအပြင် အခြားအစားအစာတွေ ပါဝင်ရပါမယ်။

အလေ့အထက အဓိကဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်းမာသော လူနေမှုပုံစံက လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ်တွေကို သိသိသာသာ လျော့နည်းစေကြောင်း သတိရပါ။ သင့်တော်တဲ့ အစာအာဟာရ၊ မကြာခဏ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် ဆေးရွက်ကြီးနဲ့အရက်သုံးစွဲမှု လျှော့ချခြင်း၊ ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းက လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျော့နည်းစေပါတယ်။

Source : LifeStyleMyanmar

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *